Informacje

zobacz więcej





Wspólna polityka transportowa


Instrument „Łącząc Europę”


Od grudnia 2013 r. UE prowadzi nową politykę w zakresie infrastruktury TEN z budżetem przekraczającym 30,4 mld EUR na okres do 2020 r.: instrument „Łącząc Europę” ma na celu osiągnięcie synergii w sektorach transportu, telekomunikacji i energii, przy zwiększeniu skuteczności działań Unii i umożliwieniu optymalizacji kosztów wdrażania. Jego celem jest przyspieszenie inwestycji w obszarze sieci transeuropejskich oraz pozyskiwanie funduszy zarówno z sektora publicznego, jak i prywatnego, przy jednoczesnym zwiększaniu pewności prawa i poszanowaniu zasady neutralności technologicznej.

Cele ogólne instrumentu „Łącząc Europę” to:

  • wspieranie realizacji projektów stanowiących przedmiot wspólnego zainteresowania, których celem jest rozwój i budowa nowej infrastruktury i usług lub modernizacja istniejącej infrastruktury i usług w sektorach transportu, telekomunikacji i energii;
  • pomoc we wspieraniu projektów o europejskiej wartości dodanej i znaczących korzyściach społecznych, które to projekty nie otrzymują odpowiedniego finansowania z rynku;
  • wkład w strategię „Europa 2020” poprzez rozwijanie sieci transeuropejskich, uwzględniających oczekiwaną w przyszłości wielkość przepływu ruchu, oraz tworzenie otoczenia sprzyjającego inwestycjom prywatnym, publicznym lub publiczno-prywatnym;
  • umożliwienie Unii osiągnięcia jej celów w zakresie zrównoważonego rozwoju, co przekłada się na wkład w osiągnięcie średnio- i długoterminowych celów obniżenia emisyjności.

W sektorze transportu wsparcie ograniczone będzie do projektów stanowiących przedmiot wspólnego zainteresowania, których cele to:

  • usuwanie wąskich gardeł, uzupełnianie brakujących połączeń oraz w szczególności poprawa odcinków transgranicznych;
  • długoterminowe zapewnianie zrównoważonego i wydajnego systemu transportu, przy uwzględnieniu oczekiwanej w przyszłości wielkości przepływu transportu, jak również umożliwianie obniżenia emisyjności wszystkich rodzajów transportu; oraz
  • optymalizacja integracji i wzajemnych połączeń poszczególnych rodzajów transportu oraz zwiększenie interoperacyjności usług transportowych, przy zapewnieniu dostępności infrastruktury transportowej.

W sektorze energii celem wsparcia będzie:

  • zwiększenie konkurencyjności przez wspieranie dalszej integracji wewnętrznego rynku energii oraz transgranicznej interoperacyjności sieci elektroenergetycznych i gazowych;
  • zwiększenie bezpieczeństwa zaopatrzenia UE w energię; oraz
  • wspomaganie zrównoważonego rozwoju poprzez włączanie energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych do sieci przesyłowych i rozwijanie inteligentnych sieci energetycznych i sieci przesyłowych dwutlenku węgla.

W sektorze telekomunikacji instrument „Łącząc Europę” będzie wspierał:

  • usługi ogólne, platformy usług podstawowych i działania wspierające program finansowane za pomocą dotacji lub zamówień;
  • działania w zakresie sieci szerokopasmowych finansowane za pomocą instrumentów finansowych.

Budżet instrumentu „Łącząc Europę” na lata 2014-2020

Pulę środków finansowych na realizację instrumentu „Łącząc Europę” na lata 2014-2020 ustalono początkowo na ponad 33,2 mld EUR. W 2015 r. kwota ta została jednak zmniejszona do 30,4 mld EUR w wyniku przesunięcia 2,8 mld EUR do nowo utworzonego Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS). Budżet instrumentu „Łącząc Europę” dzieli się w następujący sposób:

  • sektor transportu: 24,05 mld EUR, z czego 11,3 mld EUR przeniesiono z Funduszu Spójności na wydatki zgodnie z rozporządzeniem w sprawie instrumentu „Łącząc Europę”, które mogą być realizowane wyłącznie w państwach członkowskich kwalifikujących się do korzystania ze wsparcia w ramach Funduszu Spójności;
  • sektor telekomunikacji: 1,04 mld EUR;
  • sektor energii: 5,35 mld EUR.

Od 80 % do 85 % łącznego budżetu instrumentu „Łącząc Europę” zostanie przydzielone na projekty oparte na programach wieloletnich (realizowane w obrębie korytarzy sieci bazowej i odzwierciedlające priorytety horyzontalne), zaś od 15 % do 20 % zostanie wykorzystane do osiągnięcia celów programów rocznych (tj. o charakterze krótkoterminowym, z możliwością corocznego dostosowania).

Większość projektów będzie współfinansowana z instrumentu „Łącząc Europę” za pomocą dotacji przyznawanych w drodze zgodnych z zasadami konkurencji zaproszeń do składania wniosków. Jednocześnie maksymalnie 8,4 % całkowitego budżetu instrumentu „Łącząc Europę” może zostać przeznaczone na projekty, które będą współfinansowane za pośrednictwem innowacyjnych instrumentów finansowych, takich jak gwarancje i obligacje projektowe (instrument dłużny „Łącząc Europę”). Zasadniczo instrumenty finansowe wykorzystywane w ramach instrumentu „Łącząc Europę” muszą odpowiadać na szczególne zapotrzebowanie rynku na działania o wyraźnej europejskiej wartości dodanej i nie powinny wypierać finansowania prywatnego. Powinny one zwiększać efekt dźwigni wydatków budżetowych Unii i osiągać wyższy efekt mnożnikowy pod względem przyciągania finansowania ze strony sektora prywatnego.

W sektorze transportu większość budżetu instrumentu „Łącząc Europę”, tj. 22,5 mld EUR, ma zostać rozdysponowana wśród projektodawców w postaci dotacji. Dotychczas Komisja ogłosiła pięć zaproszeń do składania wniosków wyłącznie w dziedzinie transportu i jedno zaproszenie do podjęcia działań na rzecz synergii w sektorach transportu i energii. Pierwsze dwa zaproszenia do składania wniosków wystosowane w 2014 i 2015 r. zostały objęte największym przydziałem środków (odpowiednio 11,93 mld EUR i 7,6 mld EUR). W obu przypadkach Komisja poinformowała, że całkowita wartość dotacji, o które wnioskują projektodawcy, przekroczyła przydzieloną kwotę.

Budżet instrumentu „Łącząc Europę” na lata 2021-2027

W ramach budżetu UE na lata 2021-2027 w dniu 6 czerwca 2018 r. Komisja zaproponowała rozszerzenie programu „Łącząc Europę” na okres po roku 2020 z ogólnym celem polegającym na wspieraniu inwestycji w europejskie sieci infrastruktury w sektorach transportu, energii i telekomunikacji. Proponowany łączny budżet instrumentu „Łącząc Europę” opiewa na kwotę 42,3 mld EUR (w cenach bieżących), a jego szczegółowy podział przedstawia się następująco: 30,6 mld EUR na sektor transportu, 8,7 mld EUR na energię i 3 mld EUR na sieci cyfrowe. Synergie między tymi trzema sektorami i zacieśniona współpraca transgraniczna w dziedzinie energii odnawialnej należą do kluczowych obszarów, które mają zostać objęte instrumentem „Łącząc Europę” po 2020 r., aby przyspieszyć cyfryzację i dekarbonizację gospodarki UE. Ponadto Komisja proponuje przeznaczyć 60 % całkowitego budżetu instrumentu „Łącząc Europę” na cele związane z klimatem.

W dziedzinie transportu instrument „Łącząc Europę” ma doprowadzić do szybszego ukończenia obu poziomów TEN-T, wdrożenia europejskich systemów zarządzania ruchem, takich jak europejski system zarządzania ruchem kolejowym (ERTMS) i europejski system zarządzania ruchem lotniczym nowej generacji (SESAR), a także przejścia na inteligentną, zrównoważoną, sprzyjającą włączeniu społecznemu, bezpieczną i dobrze chronioną mobilność poprzez stworzenie europejskiej infrastruktury ładowania pojazdów napędzanych paliwami alternatywnymi. We wniosku przewidziano, że nowy instrument „Łącząc Europę” wesprze również cywilną / wojskową infrastrukturę transportu podwójnego zastosowania, aby dostosować europejskie sieci transportowe do wymogów wojskowych i poprawić mobilność wojskową w UE.

Proponowany budżet przeznaczony na transport w ramach instrumentu „Łącząc Europę” obejmuje trzy elementy:

  • ogólną pulę środków w wysokości 12,8 mld EUR;
  • wkład z Funduszu Spójności w wysokości 11,3 mld EUR;
  • wsparcie w wysokości 6,5 mld EUR na rzecz mobilności wojskowej.

Opracowano na podstawie informacji Parlamentu Europejskiego: Spójność/Polityka transportu i turystyki/Wspólna polityka transportowa




    symbol mapy

    logo Kongresu III Kongres Żeglugi Śródlądowej

    CENTRUM WYSTAWIENNICZO - KONGRESOWE W OPOLU

    Telefon

    77 4524 466

    Miejsce

    ul. Wrocławska 158 45-835 Opole